Obchody Święta Wojska Polskiego Choroszcz, 15 sierpnia 2022 r

Dnia 15 sierpnia 2022 roku w uroczystość Wniebowzięcia NMP w Choroszczy odbyły się się gminne uroczystości Święta Wojska Polskiego. Tradycyjnie zostały zapoczątkowane Mszą świętą za Ojczyznę w kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Szczepana Męczennika, którą celebrował ks. kanonik Leszek Struk, Proboszcz choroszczańskiej parafii. Obecni byli przedstawiciele władz samorządowych na czele z Robertem Wardzińskim, Burmistrzem Choroszczy, głównym organizatorem tych obchodów. Stawiły się liczne delegacje miejscowych zakładów pracy, organizacji społecznych oraz poczty sztandarowe: Rady Parafialnej, Parafialnego Oddziału Akcji Katolickiej oraz jednostek OSP z Barszczewa, Choroszczy i Pańk. Po Mszy św. wszyscy udali się na Rynek 11 Listopada. Prowadzącym uroczystości był Adam Kamieński, instruktor Miejsko-Gminnego Centrum Kultury i Sportu w Choroszczy, radny Rady Miejskiej. Przy Pomniku Niepodległości uczestnicy uroczystości wspólnie odśpiewali Mazurka Dąbrowskiego. Głos zabrał Burmistrz Choroszczy Robert Wardziński, który podkreślił wagę zwycięstwa w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. Refleksją historyczną, związaną przede wszystkim z decydującymi bojami w lipcu i sierpniu 1920 roku ze szczególnym uwzględnieniem walk w naszym regionie, podzielił się Józef Waczyński, prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Choroszczy. Apel Poległych odczytał radny Piotr Waczyński. Za wszystkich Bojowników Niepodległości modlił się ksiądz proboszcz Leszek Struk, prowadząc również Anioł Pański W tym czasie zebrani usłyszeli symboliczne 102 uderzenia w rosyjską łuskę ze zbiorów śp. Jana Adamskiego, którą dzielnie trzymała druhna Ania Dubikowska. Następnie poszczególne delegacje złożyły wiązanki kwiatów, zapalono Znicze Pamięci. Hołd przed Pomnikiem Niepodległości oddała również delegacja Towarzystwa Przyjaciół Choroszczy w składzie: Anna Dąbrowska-Czochańska oraz Aniela i Józef Waczyńscy. Tradycyjnie w Święto Wojska Polskiego Znicze Pamięci zapłonęły również przy Mogile Powstańczej, w Miejscu Pamięci Narodowej zwanym Szubienicą oraz na choroszczańskim cmentarzu, m.in. przed Grobem Nieznanego Żołnierza.

Tekst: Józef Waczyński Fotorelacja: Tomasz Adamski, Przemysław Waczyński

Treść refleksja historyczna odczytana przez Józefa Waczyńskiego podczas obchodów:

Święto Wojska Polskiego,

Choroszcz, Rynek 11 sierpnia 2022 r.

Szanowni zebrani!
102 lata temu decydowały się losy Polski w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Po oswobodzeniu Wilna i i zajęciu Kijowa w maju 1920 roku przez wojska polskie wspierane przez oddziały ukraińskie Symona Petlury wojska bolszewickie przystąpiły do walki z Polską. Na front południowy ściągnięto Armię Konną Siemiona Budionnego. Natomiast w lipcu wojska sowieckiego frontu zachodniego, dowodzonego przez Michaiła Tuchaczewskiego, przełamały polską obronę na linii Bugu i Narwi. Już 28 lipca 1920 r. bolszewicy zajęli Białystok, gdzie ujawnił się tzw. Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski z Marchlewskim i Dzierżyńskim na czele. Bitwa nad Narwią i Bugiem, zapoczątkowana na przełomie lipca i sierpnia w działaniach operacyjnych tej wojny odegrała swym przebiegiem ogromną rolę. Wstrzymał bowiem postępy nieprzyjaciela na kilka dni i możliwość przygotowania rezerw i powstania planu strategicznego kontruderzenia znad Wieprza.
Bitwa o przeprawy mostowe w rejonie wsi Siekierki-Złotoria-Żółtki-Kruszewo rozpoczęła się 28 lipca 1920 r. Na tym newralgicznym odcinku dowódcą 2 batalionu morskiego był kapitan marynarki Adam Mohuczy. Ta garstka żołnierzy dzielnie odpierała ataki bolszewickiej 18 dywizji strzelców, liczącej 5 tys. ludzi i kilkanaście dział. Po stronie polskiej poległo dwóch marynarzy: Mikołaj Nikodem Mikołajczyk z 2 kompanii oraz nieznany z nazwiska marynarz, 17 marynarzy odniosło rany, a kilkunastu zaginęło. Bolszewicy ponieśli dotkliwą porażkę: zginęło 120 żołnierzy a 35 zostało wziętych do niewoli. 24 lipca br. w Złotorii na Grobie Nieznanego Żołnierza została odsłonięta i poświęcona okolicznościowa tablica dedykowana znanemu już z imienia i nazwiska kapralowi Mikołajczykowi, bohaterskiemu obrońcy tych ziem, który poległ 28 lipca 1920 roku pod Złotorią.
Po lipcowych walkach nad rzeką Narew front nieubłaganie przesuwał w stronę Warszawy. 1 lipca 1920 roku Sejm powołał Radę Obrony Państwa pod przewodnictwem Józefa Piłsudskiego oraz powołano nowy rząd polski na którego czele stanął Wincenty Witos. Na front wysyłano kolejne oddziały, rozpoczęto przegrupowanie wojsk do decydującego uderzenia.
Plan kontrofensywy, dzieło Józefa Piłsudskiego i jego szefa sztabu gen. Tadeusza Rozwadowskiego zakładał on uderzenie na bolszewików w miejscu, gdzie powstała luka między frontem północnym Michaiła Tuchaczewskiego a południowym Aleksandra Jegorowa. 13 sierpnia 1920 roku rozpoczęły się decydujące boje Bitwy Warszawskiej. 14 sierpnia działania zaczepne na linii Wkry podjęła 5. Armia gen. Władysława Sikorskiego, mająca przeciw sobie siły sowieckiej IV i XV armii.


Przełom w Bitwie warszawskiej nastąpił 15 sierpnia 1920 r., w uroczystość wniebowzięcia NMP. 16 sierpnia znad Wieprza uderzyła grupa manewrowa, w skład której wchodziło pięć dywizji piechoty i brygada kawalerii, dowodzona osobiście przez Józefa Piłsudskiego. Po zwycięskiej Bitwie Warszawskiej, zwanym „Cudem nad Wisłą” nastąpił odwrót spod stolicy 16. Armii bolszewickiej. W bitwie o Białystok 22 sierpnia brała udział I Brygada Piechoty Legionów. W tej batalii wyróżnili się zwłaszcza żołnierze 1. Pułku Piechoty Legionów, który rankiem 22 sierpnia 1920 roku zdobył Białystok. Walki o Białystok zakończyły się piękną wiktorią polskiego żołnierza. Do niewoli wzięto 8 tysięcy jeńców, zdobyto, ciężki sprzęt i tabory nieprzyjaciela. Sukces w boju o Białystok sprawił, że i Choroszcz ponownie była wolna.


Ale lata pokoju nie trwały długo. Agresja hitlerowskich Niemiec i Związku Sowieckiego w 1939 roku wymazała z mapy II Rzeczpospolitą. Mimo to nasi żołnierze nadal walczyli o swą niepodległość u boku aliantów na lądzie, morzu i w powietrzu. walczyli w konspiracji, na wschodzie i zachodzie, pod Lenino i Monte Cassino.


Historia jest nauczycielką życia. Zdajemy sobie sprawę, że uczestnictwo w Unii Europejskiej i strukturach NATO nie zwalnia nas o dbanie i pogłębianie naszych zdolności obronnych. W Święto Wojska Polskiego, pamiętajmy o naszych bohaterach z Choroszczy i okolic, którzy oddali swe młode życie za wolną Polskę.
W tym szczególnym dniu pamiętajmy więc nie tylko o naszych uczestnikach wojny polsko-bolszewickiej ale również więc o powstańcach styczniowych, peowiakach, uczestnikach wojny polsko-bolszewickiej z Florianem Piłasiewiczem na czele, których nazwiska są nam znane. Nie zapominajmy również o poległych w czasie II wojny światowej i na polskich misjach pokojowych. Odwiedźmy ich groby na choroszczańskim cmentarzu, zmówmy Anioł Pański, zapalmy symboliczne Znicze Pamięci.

 

Treść Apelu Poległych odczytana przez Piotra Waczyńskiego

Apel Poległych

15 sierpnia

  1. W powstaniu 1863 r. w walkach i z rąk kata legli za sprawę Ojczyzny nasi parafianie. Ich nazwiska są wyryte na tablicy Pomnika Powstania Styczniowego.

– Wzywam Was do Apelu!

– Polegli na Polu Chwały!

  1. W latach Wielkiej Wojny 1914-1918 r. na frontach wschodnim i zachodnim ginęli nasi bracia. Orężem wykuwali zręby II Rzeczypospolitej.

– Wzywam Was do Apelu!

– Polegli na Polu Chwały!

  1. Broniąc Ojczyzny w 1920 r. ginęli nasi Rodacy. Ich ofiara nie poszła na marne. Dokonali z Bożą pomocą Cudu nad Wisłą – obronili Europę przed bolszewicką nawałnicą.

– Wzywam Was do Apelu!

– Polegli na Polu Chwały!

4. Daninę krwi złożyli nasi Rodacy w latach II wojny światowej. Ich mogiły są rozrzucone po całym świecie: od Westerplatte poprzez Lenino, Narwik, Tobruk i Monte Cassino.

– Wzywam Was do Apelu!

– Polegli na Polu Chwały

5. Polegli bojownicy Polskiego Państwa Podziemnego – Służby Zwycięstwu Polski,, Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Narodowych Sił Zbrojnych, członkowie organizacji Wolność i Niezawisłość, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, Żołnierze Wyklęci, ofiary Katynia i Smoleńska oraz misji zagranicznych Wojska Polskiego.

– Wzywam Was do Apelu!

– Polegli na Polu Chwały!

 

 

Leave a Comment